Przedstaw osiągnięcia w zakresie architektury oraz sztuki w starożytnej Mezopotamii.

                                                                   ARCHITEKTURA

Jedynym z używanych w tamtych czasach budulcem każdej budowli była glina, suszona na słońcu lub wypalanej cegły. Miasta najczęściej otaczano wielkimi murami oraz fosami, bramy wzmacniano pylonami (brama lub wieża o prostokątnej podstawie, wznoszona parami i zwężającą się ku górze). Najbardziej znanym typem budowli sakralnej był Ziggurat, rodzaj tarasowej budowli, której najwyższa platforma służyła do odprawiania ceremonii religijnych. Wzniesiony ok. 2100 roku p.n.e. ziggurat z miasta Ur był zbudowany z suszonej cegły wzmocnionej drewnianymi belkami i obłożony cegłą, dla odmiany wypaloną. Trzy szerokie rampy prowadziły do dolnej świątyni, zaś stamtąd jeden bieg schodów  wznosił się poprzez trzy tarasy do górnego sanktuarium. 

ZIGGURAT

                                                                              










                                                                             
                                                                                 SZTUKA
 Przejaw działalności artystycznej człowieka na obszarze, położonym w dorzeczu Tygrysu i Efartu, w okresie od 3500 r.p.n.e. do 500 r.p.n.e.

SZTUKA ASYRYJSKA

SZTUKA BABILOŃSKA

TABLICZKA GLINIANA

Teren Mezopotamii to miejsce, gdzie rozwinęło się wiele kultur i starożytnych cywilizacji. Pierwotnie znane były one jedynie z przekazów pozostawionych przez starożytnych Greków. Pierwsze badania archeologiczne, prowadzone początkowo przez amatorów i poszukiwaczy skarbów, miały miejsce w XIX wieku. Jednym z najcenniejszych znalezisk były gliniane tabliczki pokryte pismem klinowym. Odczytanie ich rozpoczęło czas poznawania długich dziejów Mezopotamii.
Międzyrzecze było zamieszkane już w okresie paleolitu. W VI tysiącleciu p.n.e., gdy osiadły tryb życia zastąpił koczowniczy, na tym obszarze powstawały kolejno takie państwa, jak: Sumer, Akad, Asyria, Babilonia. Tak więc sztukę tego rejonu świata reprezentują:

• sztuka sumeryjska i akadyjska
• sztuka babilońska 



SZTUKA SUMERYJSKA

• sztuka asyryjska.                                                                     

Autor: Ola Wypustek
Źródła: http://encyklopedia.eduteka.pl/wiki/Sztuka_staro%C5%BCytnej_Mezopotamii.
http://www.wnetrzawseiz.pun.pl/viewtopic.php?pid=4.
http://www.historyksztuki.pl/sztuka-starozynej-mezopotamii-i-egiptu/

Przedstaw wynalazki oraz stan rozwoju nauki w starożytnej Mezopotamii.

Mezopotamia to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu  i Eufradu. Na obszarze tym w starożytności  rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe. Powszechnie uważa się, że właśnie na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja.

                                       Dorobek cywilizacji zdań Tygrysu i Eufratu.                    

·         Pismo klinowe- najstarszy system pisma powstały pod koniec IV tysiąclecia

·         Pierwsza spisana kodyfikacja prawa- Kodeks Hammurabiego (1792-1750)

·         Asyryjczcy rozpowszechnili wyroby (głownie broń) z żelaza

·         Babilończycy stworzyli podstawy astrologii i astronomii

·         Podstawy matematyki, system sześćdziesiątkowy 

·         Mitologia Mezopotamii oddziaływała na ościenne ludy (Żydzi przeleli topos rajskiego ogrodu, potopu, wieży Babel)

I poł. IV tyś. p.n.e.
Początek epoki brązu w Mezopotamii 3500 r. p.n.e
Pierwsze miasta Sumerów na południu Mezopotamii ok. 3100 r. p.n.e.
Najstarsze egzemplarze z pismem klinowym 2350- 2279 r. p.n.e.
Panowanie Sargona Wielkiego- I zjednoczenie Mezopotamii 1792-1750 r. p.n.e
Panowanie Hammurabiego- II zjednoczenie Mezopotamii XVI- 935 r. p.n.e.
Dominacja Asyrii w północnej Mezopotamii 663 r. p.n.e.
Asyria dokonuje najazdu na Egipt 612 r. p.n.e.
Medowie rozbijają imperium asyryjskie i niszczą jego stolicę Niniwę 539 r. p.n.e.
Władca Persów Cyrus zajmuje Babilon 331 r. p.n.e.
Mezopotamia staje się częścią imperium Aleksandra Wielkiego.
                  
 https://www.youtube.com/watch?v=8ZIyf7oyj1E 

 Piramida schodkowa Dżojsera 

                                             
                         

Faraon Dżoser jako pierwszy rozkazał budowę czegoś, co można nazwać piramidą. Zgodnie z projektem Imhotepa, stworzono budynek, który esencjonalnie był kilkoma królewskimi mastabami, ustawionymi jedna na drugiej. Piramidę postawiono w kompleksie królewskim w Sakkarze. W późniejszych czasach piramida Dżosera stała się wzorcem dla następnych budowniczych piramid, którzy dopracowali ten projekt, tworząc prawdziwe piramidy.

      Antiquitates                           

  W wiekach XVI-XiV w. dominującą siłą w Mezopotamii, zwłaszcza w jej północno-zachodniej części, byli Huryci, do których należał również król Idrimi, panujący w północnej Syrii. Został on zdetronizowany przez Barattarnę (który wykorzystał bunt miejscowej ludności), władcę huryckich Mitannijczyków, ale zdołał odzyskać pozycję jako władca zależny od państwa Mitanni. Wedle inskrypcji z nim związanej, Idrimi podczas wygnania w okolice Kanaan Idrimi miał zgromadzić wokół siebie najrozmaitszych okolicznych wyrzutków i wygnańców różnego pochodzenia etnicznego, a następnie z ich pomocą założyć w Mukish królestwo ze stolicą w Alalah. Również wedle inskrypcji miał odbudować pałac królewski w Alalah (pierwszy pochodził z XVIII/XVII stulecia), aczkolwiek ze względu na datowanie przypuszcza się raczej, iż dokonał tego dopiero jego syn Niqmepa.


Źródła: http://pl.wikipedia.org/wiki/Mezopotamia,http://archeos.pl/galeria/egipt,http://antiquitates.blox.pl/html/1310721,21.html?531559,http://www.historia.elearning24.pl/epoki/starozytnosc/mezopotamia.html

ELIZA MURZACZ

Osiągnięcia architektury oraz sztuki w starożytnym Egipcie.

ARCHITEKTURA

Architekturę starożytnego Egiptu wyróżnia jedność artystycznych form, ciągłość rozwoju oraz funkcja służebna wobec władców i religii. Najbardziej rozpoznawalnym dziełem starożytnych Egipcjan są piramidy, jednak przed nimi grobowcami były tzw. mastaby. Służyły one do chowania władców z I i II dynastii.

PRZEKRÓJ MASTABY 

Piramidy, które pojawiły się po są budowlami w kształcie ostrosłupa prawidłowego o podstawie czworokątnej. Służyły one do chowania faraonów, ich bliskiej rodziny oraz wysoko postawionych urzędników. Budowa jednej piramidy mogła trwać ok. 20 lat, więc pracę nad nią rozpoczynano za życia faraona.

SZTUKA

Główną tematyką sztuki starożytnego Egiptu był faraon, obrzędy religijne, życie pozagrobowe oraz ówcześni bogowie. Egipcjanie posiadali własny kanon proporcji- przedstawiał on postać na wysokość 18 modułów (modułem mogła być wielkość stopy, pięści...). Określał on na jakiej wysokości powinna znajdować się dana cześć ciała.
Faraona przedstawiano w niezmiennych proporcjach, ponieważ był uważany za boga niezmiennego. Jedynie osoby znajdujące się niżej w hierarchii społecznej były przedstawiane bardziej realistycznie.

Rzeźba charakteryzowała się tym, że postacie stojące zwykle miały wysuniętą do przody lewą nogę (tzw. kontrapost ). Faraon był zawsze przedstawiany jako osoba młoda, a w malarstwie zawsze był większy od reszty postaci.

Starożytne Mapy Mezopotamii 

W starożytnej Mezopotamii mapy wyglądały w ten sposób jak te przedstawione obok. Jest na nich dużo nieznajomych nam znaków, które były bardzo przydatne w starożytności. Oznaczały one np: drogę do danego miejsca. Na mapach tych nie znajdowała się skala ani legenda mapy, ponieważ w tamtych czasach nie odnaleziono tych cech, które opisują mapę. Mapa jest dość skomplikowana dla ludzi żyjących w tych czasach gdyż my by odczytać coś z mapy posługujemy się legendą natomiast dawni ludzie bardzo dobrze znali znaki z tych map i wiedzieli jak się nimi posługiwać. Mapy teraźniejsze o dawniejszych różnią się wieloma rzeczami ale najważniejszą rzeczą jest to, że nasze mapy zostały wykonane z papieru a ich z gliny oraz kamienia.

Najstarsza forma pisma pochodzi właśnie z Mezopotamii. Podczas badań wykopaliskowych odkryto gliniane tabliczki pokryte pismem klinowym. Niektóre z nich pochodzą nawet z IV tys. przed naszą erą.      http://johnesimpson.com/blog/2013/03/waypoints/

Wynalazki oraz stan rozwoju nauki w starożytnym Egipcie.

 

Rozwój nauki i wynalazki starożytnego Egiptu

W okresie starożytnym Egipt był krajem, w którym w bardzo szybkim tempie rozwinęła się kultura mogą świadczyć o tym liczne przykłady architektoniczne, dzieła literackie, rozwój religii, pisma, w końcu osiągnięcia w wielu dziedzinach nauki np.: matematyka, zwłaszcza geometrii i algebry oraz astronomia, i medycyna. Najbardziej wykształconą grupa ludzi byli kapłani..

Dzięki rozwojowi astronomii kapłanie egipscy posiadali wiedzę i umiejętności astronomiczne np.:

• znali kalendarz słoneczny, oparty na cyklu obiegu Ziemi wokół Słońca,
• określili długość roku na 365 dni i podzielili rok na trzy części, w zależności od wylewu Nilu. Rok na 12 miesięcy po 30 dni i na końcu roku zostawało im 5 dni,
• ustalili podziału nocy i dnia na 12 godzin (stąd pochodzi określenie doby na 24 godziny),
• potrafili obliczyć terminy zaćmienia Słońca i Księżyca,
• obserwowali niektóre planety i gwiazdy np. Syriusza.

W medycynie dokonywano następujących osiągnięć:

• mumifikowano zwłoki,
• przeprowadzano niezwykle trudne operacje np.: oczu i mózgu, z zastosowaniem środków znieczulających,
• dokonywano trepanacji czaszki,
• przypalano torbiele,
• znano budowę serca i jego funkcje biologiczne,
• w dentystyce stosowali protezy,
• doskonała znajomość anatomii człowieka,
• wydzielono specjalizacje medyczne w zależności od choroby,
• wytwarzali proste narzędzia chirurgiczne,
• przy świątyniach powstawały pierwsze szkoły medyczne.

W dziedzinie matematyki i geometrii Egipcjanie posiadali następujące umiejętności:

• obliczania pola powierzchni figur,
• odkryli „złoty środek” trójkąta,
• stosowali system dziesiętny, w którym najwyższą jednostką był jeden milion,
• znali zastosowanie symboli do określenia kolejności potęg,
• w celu obliczenia poziomu wód podczas wylewu Nilu stosowali nilomierze,

Papirus Ahmesa, jest uznawany za jeden z najważniejszych i najstarszych dokumentów matematycznych, który świadczy o tym, że Egipcjanie umieli posługiwać się ułamkami.

Rozwinęła się kosmetologia:

• Egipcjanie znali zastosowanie środków takich jak np.: henna, ochra, liczne preparaty na bazie mleka, miodu lub oliwy,
• znali bakteriobójcze i grzybobójcze działanie roślin i w celach leczniczych stosowali uzdrawiające kąpiele. Znajomość tę wykorzystywano również przy balsamowaniu zwłok.

Poza podanymi przykładami osiągnięto również:

• opanowano obróbkę miedzi,
• poznano niektóre zasady magnetyzmu i akustyki.
• poznano sposób zapalania pochodni przy zanurzeniu ich do wody,
•  produkcję papirusu,
• umiejętność obliczania prawidłowych pomiarów do budowy systemów irygacyjnych i piramid,
• wynaleziono zegar wodny.

Źródła:
http://historia.na6.pl/rozwoj_nauki_w_starozytnym_egipcie

Mapy Starożytnego Egiptu

Turin Papirus Map - jest starożytną egipską mapą , powszechnie uważaną za najstarszą mapę topograficzną starożytnego świata oraz za najbardziej szczegółową w owych czasach.
Na mapie starożytnej można było zasięgnąć następujących informacji geograficznych:
- Informacje geologiczne tj. dokładnie wskazywała lokalną dystrybucję różnych typów skał.
- Zawierała informacje na temat kopalnictwa i górnictwa.
- Kolorami zaznaczano różne typy skał.
Na mapie niestety nie można było odczytać skali.

Źródła informacji : http://en.wikipedia.org/wiki/Turin_Papyrus_Map